Badanie RTG (potocznie zwane przez pacjentów rentgenem) to jedno z badań obrazowych niezbędnych w diagnostyce wielu schorzeń. Prześwietlenie rentgenowskie jest bezinwazyjne, bezbolesne i bezpieczne – małe dawki promieniowania jonizującego nie są szkodliwe dla zdrowia pacjenta. Dowiedz się, jakie są wskazania do poddania się badaniom RTG oraz poznaj listę przeciwwskazań. Czy badania obrazowe wymagają specjalnych przygotowań? Sprawdźmy.
Co to jest badanie RTG?
Wielu pacjentów nie wie, na czym tak właściwie polega badanie RT. Otóż prześwietlenie (rtgram) to jedna z podstawowych metod diagnostycznych w medycynie. Dzięki wiązce promieniowania rentgenowskiego otrzymujemy dwuwymiarowy obraz, dzięki któremu możemy wykryć m.in.:
- złamania,
- pęknięcia,
- skręcenia,
- zwichnięcia,
- gruźlicę,
- zmiany zwyrodnieniowe,
- osteoporozę,
- zapalenie i rozedmę płuc,
- wrzody żołądka,
- zmiany nowotworowe.
W ramach ciekawostki warto dodać, że promieniowanie rentgenowskie odkrył w 1895 roku niemiecki fizyk i laureat nagrody Nobla Wilhelm Röntgen (stąd promienie X nazwano nazwiskiem naukowca).
Przygotowanie do RTG kręgosłupa lędźwiowo-szyjnego i jamy brzusznej
Warto mieć świadomość, że nie każde badanie RTG wiąże się ze specjalnymi przygotowaniami ze strony pacjenta. Tak naprawdę podjęcia odpowiednich działań przygotowawczych wymaga jedynie RTG jamy brzusznej, zdjęcie rentgenowskie odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa i badanie radiograficzne z podaniem środków cieniujących (np. urografia).
Co zrobić, by uzyskać wiarygodny wynik badania RTG kręgosłupa (L-S) lub jamy brzusznej? W dniu poprzedzającym prześwietlenie należy stosować dietę ubogoresztkową, lekkostrawną, bez pokarmów wzdymających, napojów mlecznych oraz gazowanych. Dzień przed badaniem należy też przyjąć preparat przeczyszczający dostępny w aptece bez recepty i lek na wzdęcia (pozbycie się treści pokarmowej z jelit poprawia jakość obrazu). Natomiast w dniu rentgena należy zjawić się w klinice na czczo, bez posiłku. Przed poddaniem się badaniu RTG pacjent powinien usunąć wszelkie elementy metalowe z badanego rejonu ciała (np. biżuterię, biustonosz z fiszbinami).
Prześwietlenie rentgenowskie – wskazania do badania RTG
- badanie RTG jamy brzusznej wykonuje się przy ostrym bólu brzucha, w przypadku podejrzenia niedrożności jelita grubego, perforacji przewodu pokarmowego, przewlekłych/nawracających nudności i wymiotów, stanów zapalnych,
- badanie RTG bioder jest pomocne przy rozpoznaniu przyczyny ich bólu i sztywności oraz ograniczeniu w ruchomości tych stawów,
- badanie RTG płuc jest wskazane przy podejrzeniu zmian nowotworowych, płynu w opłucnej, zapalenia płuc, gruźlicy, odmy płucnej. Niepokojącym symptomem jest długo utrzymujący się kaszel, ból klatki piersiowej, duszności,
- badanie RTG kręgosłupa szyjnego pozwala ocenić urazy w rejonie szyi, wady zwyrodnieniowe, rozwojowe. Wskazania do tej procedury radiologicznej są m.in.: zawroty, bóle głowy, szyi i barków,
- badanie RTG kręgosłupa piersiowego pozwala ocenić wady postawy (skolioza, nadmierna kifoza piersiowa). Prześwietlenie tego odcinka kręgosłupa jest również przeprowadzane przy podejrzeniu zmian pourazowych, zwyrodnieniowych, a także zapalnych,
- badanie RTG kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym jest wskazane w przypadku silnych bólów tej okolicy,
- badanie RTG stawu skokowego należy przeprowadzić przy długotrwałym i ostrym bólu, trudności przy wykonywaniu ruchów stawem, podejrzeniu stanu zapalnego lub zmian reumatoidalnych,
- badanie RTG głowy jest wskazane przy urazach czaszki (szczególnie z ubytkami kostnymi), przerzutach nowotworowych,
- badanie RTG zęba jest pomocne przy leczeniu kanałowego, ortodontycznym, diagnozowaniu stanów zapalnych zębów, przy podejrzeniu zaawansowanej próchnicy. W stomatologii wyróżniamy RTG punktowe, tomografię komputerową, pantomografię i cefalografię.
Przeciwwskazania do badania RTG
Ze względu na teratogenny wpływ promieniowania X podstawowym przeciwwskazaniem do wykonania RTG jest ciąża (zwłaszcza I trymestr). Przeszkodą nie jest natomiast okres laktacji. Czynnikiem wykluczającym wykonanie prześwietlenia może być też młody wiek pacjenta.
Więcej praktycznych informacji na temat badań RTG znajdziesz na stronie internetowej: https://enelsport.pl/
